Życie ludności regionu - wybrane zagadnienia
Warunki życia ludzi.
Izba regionalna.
Treści z podstawy programowej klasy I – III i IV – VI 1) język regionu, gwara i nazewnictwo,
2) miejscowe podania, przysłowia, muzyka, architektura, plastyka, tradycyjne rzemiosło, sztuka ludowa i folklor,
3) mój dom, moja rodzina i sąsiedztwo. Elementy historii rodzinnej, regionalnej oraz życia codziennego w Polsce i w różnych krajach i epokach.
4) miejscowość, życie jej mieszkańców,
5) obrazy z przeszłości (własnej rodziny, szkoły, miejscowości),
6) wybrane wytwory kultury, sztuki, techniki.
7) sztuka ludowa i zdobnictwo charakterystyczne dla danego regionu.

Prowadzenie zajęć wychowania regionalnego w naszej szkole zaowocowało stworzeniem izby regionalnej. Kilka lat uczniowie przynosili ofiarowane przez rodziców lub dziadków narzędzia używane w rolnictwie, sprzęty i naczynia gospodarstwa domowego lub narzędzia służące do wytwarzania domowym sposobem tkanin, wykonywania butów itp. Zebrane eksponaty pozwoliły na stylizację góralskiej izby. Szczupłość miejsca nie pozwala nam na rozmach w eksponowaniu zbiorów.

Co roku izbą opiekuje się inna klasa. Na początku roku szkolnego uczniowie robią generalny porządek. Jest wielkie trzepanie, odkurzanie itp. Izba nieco zmienia swój wygląd, ponieważ uczniowie realizują swoje własne pomysły w urządzeniu tego miejsca. Rolą nauczyciela jest zabezpieczenie tych narzędzi, które mogą stwarzać zagrożenie (sierp, cepy lub inne).

Wielu z przedmiotów, które przynoszone są do szkoły już się na co dzień nie używa. Uczniowie musieli dowiedzieć się ich nazw i przeznaczenia. Każda rzecz jest odpowiednio oznakowana tzn. wpisywana jest jej gwarowa nazwa, a także krótki opis zastosowania (do czego dany przedmiot służył). Opisywanie znajdujących się w izbie przedmiotów dokonuje się rok rocznie. Dla uczniów jest to dobry sposób przyswojenia sobie nazw, a także nauczenia się wyglądu opisywanych przedmiotów. Tabliczki lub etykiety do opisywania eksponatów projektowane są przez uczniów, którzy następnie cały rok opiekują się izbą.

Eksponowanie przedmiotów to nie tylko element dekoracyjny szkoły, to przede wszystkim utrzymanie ciągłości historycznej z poprzednimi pokoleniami – pokoleniem dziadków i pradziadków naszych uczniów.

Rozwój techniki sprawił, że także na wieś dotarły maszyny, które zastępują pracę rąk ludzkich. Uczniowie uczą się już w najmłodszych klasach, że nie zawsze tak było. W swoich podręcznikach mają rysunki narzędzi (maszyn) używanych dawniej i dzisiaj. Maszyny używane dzisiaj mogą zobaczyć w gospodarstwach swoich rodziców lub sąsiadów, a te z dawnych lat mogą pooglądać w zbiorach szkolnych.

Wszyscy wiedzą, że ubrania kupuje się w sklepie, albo tkaniny, z których można uszyć ubranie. Ale były czasy, kiedy najpierw należało zasiać len, a następnie tak go przetworzyć, aby nadawał się do przędzenia i tkania. Wszystkie czynności wykonywało się w domu. Narzędzia, które do tego służyły mamy w naszej izbie regionalnej. Każdy uczeń może je dotknąć, dowiedzieć się jak się nazywają i na którym etapie produkcji płótna były wykorzystywane.

Są to wybrane przykłady zastosowania przedmiotów, które znajdują się w naszych zbiorach.

Pokolenia żyjące przed nami tworzyły nie tylko kulturę pracy. Ludzie otaczali się przedmiotami, które zaspokajały ich najbardziej elementarne potrzeby, ale pojawiały się także przedmioty zaspokajające potrzeby estetyczne. Wyłoniła się grupa ludzi zajmujących się rzeźbą, haftem, tkaniną artystyczną, wyszywaniem. Przykłady takich przedmiotów także znajdują się w naszych zbiorach np. makatki, gorsety, koszule, portki itp.

Gromadzenie i opisywanie przedmiotów odbywa się na bieżąco. Planujemy w najbliższych latach skatalogować nasze zbiory, stworzyć broszurkę ze zdjęciami, nazwami gwarowymi i opisem do czego dany przedmiot służył. Taki katalog będzie oczywiście dostępny na naszej szkolnej stronie internetowej, na którą już teraz zapraszamy. www.szkolabor.org

Materiał opracowali nauczyciele
Szkoły Podstawowej w Borze:
Gacek Halina, Gacek Jan,
Gacek Małgorzata, Sikoń Dorota
i Luberda Wioletta